Breaking News

ประวัติความเป็นมาความสำคัญ “วันสารทไทย” ขนบธรรมเนียมทำบุญทำกุศลเดือนสิบ 2564

วันสารทไทย 2564 ตรงกับวันที่ 6 ต.ค. ถือเป็นประเพณีสำคัญของคนไทยที่ปฏิบัติสืบต่อกันมายาวนาน มักจะจัดขึ้นในราวกันยายน-ต.ค.ของทุกปี อีกทั้งยังเป็นวันรวมพี่น้องที่สมาชิกในครอบครัว ด้วยกันทำบุญสุนทานอุทิศส่วนกุศลไปให้บรรพบุรุษที่ตายไปแล้ว มีประวัติที่มาที่ไปยังไง ติดตามจากเนื้อหานี้

ทำความรู้จัก “วันสารทไทย” คือวันอะไร?

วันสารทไทย คือ วันทำบุญสุนทานกลางปีของคนไทย ตรงกับวันแรม 15 ค่ำ ขึ้น 10 บ้างก็นิยมเรียกวันนี้ว่า “วันสารทเดือนสิบ” หรือ “ประเพณีทำบุญสุนทานเดือนสิบ” โดยในแต่ละภาคจะมีชื่อเรียกที่ต่างกันออกไป ดังนี้

– ภาคกลาง : วันสารทไทย
– ภาคใต้ : งานทำบุญเดือนสิบ, ประเพณีชิงเปรต
– ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : งานทำบุญข้าวสาก
– ภาคเหนือ : งานตานก๋วยสลาก

วันสารทไทยได้รับอิทธิพลมาจากคติประเทศอินเดีย เมื่อไทยรับเข้ามาใช้เป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของประเพณีพื้นบ้านแล้ว ก็จะมีความยึดโยงกับความศรัทธาเรื่องสังคมเกษตรกรรมรวมทั้งบรรพบุรุษ โดยเชื่อว่าการทำบุญให้แก่บรรพบุรุษที่ตายไปแล้ว รวมทั้งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่นับถือ จะช่วยดลบันดาลให้ครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุข ฝนฟ้าตกตามฤดูกาล พืชพรรณธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ เก็บเกี่ยวสำเร็จผลิตที่พึงพอใจ แต่ถ้าเกิดไม่เคารพนับถือบรรพบุรุษรวมทั้งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ก็จะได้รับผลที่ตรงข้ามกันนั่นเอง

ประวัติความเป็นมาวันสารทไทย มีที่มายังไง?

จากหลักฐานในหนังสือพระราชพิธีสิบสองเดือน บทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เชื่อว่า ประเพณีวันสารทไทยมีมาตั้งแต่ยุคสุโขทัย ส่วนต้นสายปลายเหตุที่คาดคะเนว่าได้รับอิทธิพลมาจากประเทศอินเดียรวมทั้งคติพราหมณ์ เพราะในสมัยก่อนช่วงวันสารทที่จัดในเดือน 10 เมื่อเทียบกับช่วงฤดูเก็บเกี่ยวของไทยแล้ว พบว่าเป็นตอนที่ข้าวยังไม่สุก ไม่ใช่ฤดูเก็บผลผลิตของไทย ก็เลยไม่สามารถทำของหวานกระยาสารทขึ้นมาโดยใช้ผลผลิตในช่วงนั้นได้
เมื่อเป็นแบบนั้น คนไทยก็เลยปรับปรุงแก้ไขดัดแปลงด้วยการนำข้าวสารเก่า ผสมกับถั่วรวมทั้งงา เพื่อใช้ทำของหวานกระยาสารท สำหรับบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ทวยเทพ รวมทั้งผีสาง ที่คอยคุ้มครองปกป้องคุ้มครองปกป้องแทนนั่นเอง ถัดมาเมื่อคนไทยหันมาเชื่อในศาสนาพุทธ ก็เลยนิยมทำบุญสุนทานกับสงฆ์ เพื่ออุทิศบุญส่วนกุศลไปให้บรรพบุรุษ รวมทั้งคนเสียชีวิตที่กลายเป็น “เปรต” ให้ได้มีโอกาสมารับส่วนบุญในวันทำบุญสุนทานสารทเดือนสิบนั่นเอง ซึ่งคนใต้จะเรียกวันนี้ว่า “วันทำบุญสุนทานชิงเปรต” นั่นเอง โดยควรมีการจัดสำรับของกิน ผลไม้ ของหวานพอง ของหวานลา อื่นๆอีกมากมาย นำไปทำบุญสุนทาน เพื่อหวังให้ญาติโกโหติกาที่ตายไปแล้ว ได้รับผลบุญในช่วงเทศกาลดังที่ได้กล่าวผ่านมาแล้ว

sartjaen2

ความสําคัญวันสารทไทย สะท้อนแนวคิดเรื่องอะไรบ้าง?

  • การแสดงความกตัญญูต่อบรรพชนที่ตายไปแล้ว เชื่อว่าในช่วงวันสารทเดือนสิบ ญาติโกโหติกาที่ตายจากไปแล้ว แต่ยังจำเป็นต้องชดใช้บาปอยู่ จะได้กลับมาหาครอบครัวเพื่อรับส่วนบุญกุศล
  • การแสดงความยำเกรงต่อผู้มีบุญคุณณ แสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างบรรพชนที่เสียชีวิตไปแล้ว รวมทั้งบุตรหลานญาติโกโหติกาที่ยังมีชีวิตอยู่
  • การแสดงความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เพราะในช่วงวันสารทไทย คนไทยมักจะนิยมนำของหวานกระยาสารท หรือของหวานตามประเพณีของแต่ละท้องถิ่น ไปมอบให้แก่กัน
  • การแสดงความยำเกรงต่อธรรมชาติ แม่โพสพ ผีสาง ทวยเทพ (ตามความศรัทธาของแต่ละพื้นที่) ที่ช่วยคุ้มครองปกป้องคุ้มครองปกป้องให้พืชผลการเกษตรได้ผลดี
  • การเสียสละ ทำบุญสุนทาน บริจาคทาน ไม่โลภ ไม่ยึดติด อีกทั้งเป็นการช่วยเหลือศาสนาพุทธ รักษาประเพณีไทยสืบไป

sartjaen1

สำหรับกิจกรรมวันสารทไทยที่คนไทยยึดถือปฏิบัติกันทุกปี คือ การไปวัดทำบุญสุนทาน กรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษที่ตาย ด้วยการนำข้าวปลาของกิน ผลไม้ ของหวานตามประเพณี ไปร่วมใส่บาตรที่วัด ซึ่งการประกอบพิธีวันสารทไทยในแต่ละพื้นที่ ก็อาจมีลักษณะที่ต่างกันออกไป